Tôi trở lại Amiens vào một ngày đông tháng 12 rét mướt. Bước xuống sân ga lúc nửa đêm và thành phố khi nào cũng vậy, chào đón tôi với cơn gió nhẹ nhưng rét buốt thoảng qua khuôn mặt.
Amiens là một thành phố nhỏ phía Tây Bắc nước Pháp, thủ phủ của vùng Picardie, nơi 10 tháng trong năm là mùa đông, ngăn cách vùng Nord Pas de Calais bởi con sông Authie, cạnh vùng núi biển Normandie nổi tiếng mà từ đây có thể phóng tầm mắt nhìn sang nước Anh bên phía kia bờ biển Bắc. Có thể nói tôi khá có duyên với nơi này khi mà trước đây, lúc tôi từng rong ruổi khắp mọi miền trên đất Pháp thì cái tên Amiens vẫn còn quá lạ lẫm. Vì lý do nào đó, tôi đã trở lại đây không dưới 3 lần.
Haute Picardie là một trong những cái nôi của lối kiến trúc Gothic, nơi xuất hiện nhiều nhà thờ và lâu đài đầu tiên trên cả thế giới sau khi những mái vòm của thời Trung Cổ không còn được ưa chuộng.
Kiến trúc Gothic với những mái vòm nhọn
Nhắc đến Amiens có lẽ phải nhắc ngay đến nhà thờ Notre Dame d’Amiens mà theo như người bạn tôi kể, nó được xem là “bà ngoại” của Notre Dame de Paris vốn dĩ đã trở nên quá kinh điển. Cũng phải thôi, nhà thờ Đức Bà ở Amiens được xây dựng vào thế kỷ thứ XIII, thời La Mã Gô Loa (roman-gaulois) và hoàn thành qua nhiều thế hệ. Tọa lạc ngay tại đây, không những là nhà thờ lớn nhất nước Pháp, 2 lần được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, Notre Dame d’Amiens còn là sản phẩm tiên phong của giai đoạn kiến trúc Gothic cổ điển mà sau này trở thành đặc trưng của gần như hầu hết các ‘hậu duệ’ của nó trên xứ Gô Loa này, tạo nền tảng cho thời kỳ ánh sáng ‘gothic’ bùng nổ những năm 1300 ở cả châu Âu.
Tôi bị ấn tượng bởi vẻ đẹp cổ kính, hùng vĩ nhưng vẫn rất trầm. Lặng lẽ đứng giữa quảng trường rộng lát đá, ngôi nhà thờ tạo điểm nhấn đặc trưng cho thành phố nhỏ xinh này. Nằm ngay trung tâm thành phố, cạnh đó là trường đại học, khu mua sắm, chuỗi các nhà hàng quán bar,…nói chung là nơi tập trung nhộn nhịp và “vui vẻ” nhất ở đây, “đức mẹ Amiens” vẫn tạo nên được một hình ảnh cổ kính ngay giữa lòng thành phố mà không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ sự hiện đại nào xung quanh. Cái hay của vị trí này là bạn có thể đi dọc bất cứ nơi đâu trong Amiens đều có thể nhìn ngắm vẻ đẹp của ngôi nhà thờ. Thậm chí tôi lúc nào cũng thích ngắm nó ở bên hông, thấp thoáng sau những dãy nhà, tạo những đường sinh vừa tầm mắt đến cái kiệt tác uy nghi này hơn là ngay mặt tiền chính diện. Những mái vòm cung nhọn từng lớp cắt nhau một cách tinh tế, để ánh mặt trời chạy ngang chiếu qua khe hở, phản xuôi ngược đọng lại trên các cọc nhọn cứ như thể ánh sáng phát ra từ những viên đá của nhà thờ. Vào những buổi chiều hoàng hôn, Amiens phủ mình bởi lớp ráng vàng pha đỏ sau cơn mưa, hướng ánh mắt về phía mái vòm, là bạn đang ở giữa mảnh đất thần thoại của câu chuyện cổ tích. Trước khi đi vào con đường mà bạn tôi bảo là “gió lùa lạnh lẻo” nhất Amiens bên mép nhà thờ, tôi hay thích rẽ sang cái công viên be bé phủ cỏ xanh mướt, nơi tôi xem là chỗ view đẹp và rõ nhất của kiệt tác này. Mua một cốc cà phê nóng, cầm theo một quyển sách, chọn một gốc cây là tôi có thể ngồi “tự kỷ” cả buổi chiều trong ánh nắng vàng rực một khoảng đất, thi thoảng lướt qua kẻ lá, tạo một không gian quá hoàn hảo cho sự yên bình. Tôi cứ ngỡ mình đang ở trong khung cảnh “Love Story” của cô nàng Taylor Swift.
Nhà thờ Notre Dame d’Amiens
Nếu phải so sánh với Annecy, có lẽ cái tên “Venise của nước Pháp” xứng đáng hơn cho Amiens. Thành phố chằn chịt những con kênh nhỏ dọc ngang. Phố Saint-Leu nhấp nhô nhà cổ xây bằng gạch đỏ vàng nhìn xuống dòng nước êm trôi, thỉnh thoảng ta sẽ bắt gặp “cây cầu nhỏ cong cong” nối 2 bờ. Trừ con đường trải nhựa cho ô tô chạy trên trục chính, chủ yếu Amiens là những mặt đường lót đá cổ kính. Không có metro và tram, người dân thường đi bộ hay leo lên bus. Sự yên bình cũng được tìm thấy ngay giữa lòng thành phố khi mà đang dạo chơi, bạn có thể phải dừng lại để nghe đâu đó trên tán cây có tiếng chim hót ríu rít, bước ngang qua cầu với tiếng nước chảy róc rách êm êm.
Venise của nước Pháp
Trước đây tôi hay ở nhà một người bạn cách trung tâm thành phố tầm 20 phút đi bộ về phía Bắc. Từ nhà ga phải đi hết con đường lớn rồi dọc theo cái hồ bé giữa bờ cỏ xanh, dưới bờ hồ là con đường nhỏ, lác đác mấy cái ghế đá, cũng là đường chạy bộ của người dân nơi đây. Khu vực này hầu như lúc nào cũng chỉ thấy vài cụ bà chậm chạp kéo chariot đi chợ trong khi mấy ông tóc bạc phơ dắt chó đi dạo. Duy có một đêm hè cuối tháng tám, tôi từ nhà ga đi về dọc boulevard du Cange đến boulevard Baraban thì thấy nhộn nhịp, đèn tắt tối thui, chỉ nghe tiếng nhạc xập xình. Tôi thấy mình lạc vào một nơi toàn người là người, đèn lazer chiếu từng đường với hình thù khác nhau giữa lòng sông, đôi bờ là những con thuyền phát ra thứ ánh sáng yếu ớt đầy ma mị. Người dân nhảy múa reo hò. Hỏi ra thì mới biết mình đang ở “lễ hội nước” truyền thống (fete au bord de l’eau) diễn ra hằng năm tại Amiens. Thế là nán lại đôi chút, xem những gian hàng thủ công, các trò chơi dưới nước và có cả….múa lửa. Người ta bảo với tôi, đi ban ngày còn xem được cuộc diễu hành ngựa với các hoạt động tái hiện sản xuất những sản phẩm truyền thống xưa ở Amiens từ thời Trung Cổ. Boulevard du Cange và Boulevard Baraban là trục đường buôn bán sầm uất nhất của những nghệ nhân, thương nhân thời Trung cổ tại thành phố này. Giờ đây đã mọc lên những khu tái định cư và nhiều tòa nhà xây dựng mới. Xa xa vẫn còn tàn tích của một pháo đài cổ.
Ngược ra trung tâm thành phố, vẫn là những ngôi nhà cổ nhưng không khí có vẻ “trẻ trung” và nhộn nhịp hơn. Các quán bar dọc Saint-Leu đầy những sinh viên trẻ ngồi phơi nắng, hút thuốc. Con đường chính xuôi ngược xe cộ.
Vào những ngày cuối tháng 12, thành phố đông dân nhất xứ Picardie lại nô nức trong không khí lễ hội. Khi mặt trời tắt nắng là lúc Amiens lung linh những dây đèn nhiều màu sắc. Giáng sinh như thổi bừng thành phố bé nhỏ với chợ Noel, rượu nóng, các hàng thực phẩm nghi ngút khói cùng dòng người từ mọi nơi đổ về. Lũ trẻ chạy quanh khu vui chơi và xếp hàng dài chờ được lên tàu lượn. Mấy đôi thanh niên tay trong tay trên phố, các cụ già nhìn ngắm hàng hóa, lâu lâu buông vài lời nhận xét. Kẻ độc thân như tôi thì vẫn cứ lẳng lặng giữa phố quan sát mọi người, tận hưởng sự tự do, nạp năng lượng cho chính mình bằng sự vui nhộn xung quanh. Cũng chả trách mà một cụ ông xa lạ nào đó, có lẽ khách du lịch, đã kéo tôi lại khi tôi đang hoay hoay với cái máy ảnh của mình và bảo: “Ce n’est pas vraiment une petite ville, Amiens!” (thành phố quả không hề nhỏ bé như ta tưởng). Tôi nhìn sang ông và cười một cái thật tươi, trong đầu thầm nghĩ “nơi nào ta bước chân đến cũng đầy những sự thú vị”.
Một góc chợ giáng sinh
Tôi ghé chân qua cửa hàng bày bán đồ lưu niệm. Ông chủ cửa hàng hiếu khách giới thiệu cho tôi đủ loại sản phẩm của nhà ông. Người dân Amiens lúc nào cũng khiến tôi thật dễ chịu, họ nhiệt tình và cũng hiền lành nữa. Sau khi mất khoảng nửa giờ chỉ để chờ ông chủ trình bày xong bài “thuyết trình” của mình về các thứ bày bán trong tiệm, tôi gật gù nhưng không biết nên chọn thứ nào. Như đọc được suy nghĩ của tôi, ông bảo tôi chờ một lúc rồi vào nhà lấy ra một cái huy hiệu màu đỏ có hình lá cờ thành phố và chữ Amiens. Thế là tôi chỉ mua cho mình cái logo màu đỏ ấy rồi hì hục về khâu vào cái áo len yêu thích nhất của mình. Người ta bảo “vì trái tim nằm bên trái lồng ngực”, cho nên tôi đã có một chiếc áo len với Amiens bên góc trái.
Như mọi lần, tôi lại rời Amiens lúc mặt trời còn đang ngủ. Thành phố vùi mình trong lớp sương mù dày đặc. Đi qua những hàng cây, ánh đèn đường chiếu sáng khung cảnh Amiens bé nhỏ vẫn còn đang say ngủ khiến tôi lúc nào cũng phải mất một lúc mới thoát ra được cái không gian ảo dịu ấy. Khi chiếc xe lăn bánh ra khỏi địa phận thành phố cũng là lúc mặt trời như hòn lửa đỏ rực dần dần hiện lên phía chân trời, tôi lại tiếp tục rong chơi trên những con đường mới.
Công viên nhỏ với bãi cỏ xanh
Bên bờ Saint-Leu
Những con kênh và cây cầu nhỏ
Dù ở góc độ nào bạn vẫn có thể nhìn thấy Notre Dame d’Amiens khi đi dạo quanh thành phố
Amiens trên chiếc áo len yêu thích của tôi
H.X.T.K